Wat is eigenlijk kleding…?

 De meeste mensen kopen kleding, trekken het aan en that’s it.

Veel mensen zullen wel heel bewust stilstaan bij wat ze kopen, wat het best bij elkaar past, wat in de mode is, voor welke gelegenheid ze het kopen, etc.

Beduidend minder mensen zullen er over nadenken waar hun kleding van gemaakt wordt en wat de specifieke eigenschappen van de gebruikte stoffen zijn. Zeg maar: de ‘technische opbouw’ achter hetgeen ze dragen.

Wat is kleding eigenlijk…?

Kleding wordt gemaakt van garen 

Kleding wordt in essentie gemaakt van garen. Van deze garens worden stoffen gemaakt, en van stoffen wordt vervolgens kleding gemaakt.

De kern is dus garen.

Deze garens kunnen van vele diverse grondstoffen gemaakt worden, die allemaal weer hun specifieke eigenschappen hebben. Sommige garens worden gemaakt van natuurlijke vezels, zoals katoen of wol, andere van kunstmatige, zoals polyester. Hieronder ga ik wat dieper in op de verschillende garens, opgedeeld in natuurlijke en kunstmatige vezels.

Natuurlijke vezels

Katoen

De in (grote maten) herenmode meest voorkomende stof, is de stof die gemaakt wordt van katoenen garens. Dit is een natuurlijk product. Katoen komt van de katoenplant, waar het als een soort wattenbollen aan groeit. Katoen is ook relatief goedkoop.

De katoen wordt geplukt en vervolgens gesponnen tot garens.

Katoen neemt vocht (transpiratie) op, waardoor het prettig draagt. Het is sterk, maar het kreukt wel. Daarnaast kan katoen ook krimpen. De meeste kleding van katoen is echter al ‘voorgekrompen’ als u deze koopt. De kleur van katoen kan wel eens vervagen. Dit is afhankelijk van de manier van verven. Bij spijkerbroeken wordt deze eigenschap juist als kenmerkend en gewenst gezien.

Katoen wordt o.a. gebruikt voor (spijker) broeken, overhemden, T-shirts, polo’s, sweatshirts, ondergoed, sokken en uiteraard uw favoriete slobberende joggingbroek! 

Katoenplantage

Linnen

Linnen is ook een natuurproduct. Dit wordt gemaakt van vezels van de vlasplant. Linnen lijkt op katoen, maar het glanst meer en is grover van structuur. Linnen wordt minder vaak gebruikt dan katoen, omdat linnen veel duurder is. Linnen kreukt ook behoorlijk. Voor herenkleding wordt het gebruikt voor overhemden en pakken, waarin het kreukeffect dan juist de bedoeling is. Voor overhemden wordt linnen vaak gemixt met katoen om wel de gewenste linnen structuur te verkrijgen, maar niet de bijbehorende prijs en kreuk. 

Viscose en Modal

Viscose ( vroeger ook wel Rayon genoemd.) en Modal zijn seminatuurproducten. De grondstof is natuurlijk, maar deze wordt door een kunstmatig proces tot een vezel verwerkt. Deze grondstof wordt uit bomen gehaald. Viscose wordt voornamelijk gebruikt voor dameskleding, vanwege de soepele valling en de mooie glans. In herenkleding wordt viscose ook wel gebruikt als voering in jasjes omdat het een hele gladde vezel is. Modal is een nieuwere versie van Viscose. Modal is sterker en rekbaarder dan Viscose. De grondstof van Modal wordt gehaald uit beukenbomen, terwijl de grondstoffen van Viscose uit meerdere soorten bomen gehaald worden.Zowel Viscose en Modal worden vaak gemengd met wol of katoen om deze een mooie glans te geven. 

Wol

Wol daarentegen is weer een volledig natuurlijk product. Alleen, daar waar katoen en linnen van planten komt, komt wol van dieren. Het is voornamelijk afkomstig van schapen, maar ook wol van geiten, lama’s en konijnen wordt gebruikt.

Wol houdt warmte vast en is elastisch. Wol krimpt wel, dus het moet voorzichtig gewassen worden. Wol kan ook gereinigd en ontkreukt worden door een wollen kledingstuk in een vochtige ruimte (bijv. uw badkamer) te hangen. Wol kan veel vocht opnemen zonder nat aan te voelen.

En wol kan kriebelen als de wol vezels uit het garen steken.

Omdat het zo goed warmte en vocht vasthoudt, wordt wol veelal gebruikt in truien, vesten, jassen, sjaals, sokken en pakken.

Wol komt van schapen, maar soms ook van lama's

Zijde

Zijde is eveneens een dierlijk natuurproduct. Zijde is het garen dat de zijderups spint om een cocon te maken, voordat deze zich verpopt tot vlinder. Iedere cocon bestaat uit 1 enkele draad van anderhalve kilometer lang. Zijde glanst, is elastisch, ademend en heel sterk. Daarnaast kan zijde, net als wol, veel vocht opnemen zonder nat aan te voelen. Vanwege het zeer arbeidsintensieve proces om zijde te produceren, is zijde wel een van de duurste vezels. Zijde wordt in herenkleding gebruikt voor luxe overhemden en stropdassen.

Kunstvezels

Naast alle natuurlijke vezels zijn er ook synthetische vezels. Deze worden gemaakt van aardgas en aardolie. Het voordeel hiervan is dat deze minder slijten, minder kreuken, sneller drogen en makkelijker te wassen zijn. Meestal worden synthetische vezels gebruikt in combinatie met natuurlijke vezels om zo een optimale combinatie van eigenschappen te verkrijgen.

Polyester

Polyester is een veelvoorkomende synthetische vezel. Polyester kreukt niet, de kleur blijft lang goed en het neemt geen vocht op. Dit heeft zowel voor- als nadelen. Het droogt heel snel, maar is ook weinig ademend waardoor het zweterig kan aanvoelen. Denk hierbij aan bijv. een voetbal shirt.  Polyester wordt vaak in combinatie met katoen gebruikt in bijv. overhemden en T-shirts. Dit wordt gedaan om kleding te maken die de voordelen van polyester combineert met die van katoen. Een overhemd van een polyester / katoenmengsel, zal minder snel kreuken, minder krimpen, eerder droog zijn en langer mee gaan. Ook zal het comfortabel dragen; ademend en luchtdoorlatend.

Elastan/Lycra

Elastan (ook wel Lycra genoemd) is een synthetisch rubber dat toegevoegd wordt aan andere vezels om ervoor te zorgen dat deze elastisch worden en om te voorkomen dat boorden van truien en sweatshirts uitlubberen. Elastan wordt gebruikt in zwemkleding, sportkleding, sokken en T-shirts. Maar ook stretch (spijker)broeken bijvoorbeeld danken hun stretch aan een paar procent Elastan dat wordt toegevoegd aan de stof.

Acryl

Acryl is een vezel die lijkt op wol. Acryl is erg sterk en houdt warmte vast. In tegenstelling tot wol, krimpt Acryl echter niet en kriebelt het ook niet. Acryl wordt vooral gebruikt voor truien, vesten en sjaals. Een nadeel kan zijn dat Acryl kan gaan pillen. Dat betekent dat er van die kleine bolletjes op komen.

 Grote maten stretch-jeans van Plus Man

Van garen tot stof

Tot zover heb ik het dus alleen gehad over de garens waar een kledingstuk van wordt gemaakt. Maar zoals gezegd: een garen maakt nog geen kledingstuk. Daarvoor moet garen eerst een lap stof worden. Dit kan op verschillende manieren. Deze zijn onder te verdelen twee hoofdgroepen: breien en weven.

Breien

Bij breien denkt u misschien eerder aan de trui die door oma werd gebreid met breipennen, dan aan T-shirts, sweatshirts, zwemkleding, truien en vesten. Toch is het principe hetzelfde. Er is 1 draad die in lusjes wordt gelegd, die steeds in elkaar haken en zo een lap gaan vormen. Omdat de draad in lusjes ligt, zit er altijd wel een beetje stretch in. Dit zorgt ervoor dat T-shirts en joggingbroeken zo heerlijk zitten. Een van de meest bekende voorbeelden van een breisel, is de stof waar T-shirts van gemaakt worden. Deze stof noemt men jersey.

Weven

Weven is een andere manier van het verwerken van garen tot stof. Hierbij worden vele draden in de lengte (in jargon noemen we dat ketting) en vele draden in de breedte (inslag) gelegd, die door elkaar heen “geweven “ worden. Stof die op deze wijze gemaakt wordt, zal zonder toevoeging van Elastan, nooit elastisch zijn. Het garen ligt immers al volledig uitgestrekt in de stof zelf. Hierdoor voelt een spijkerbroek of overhemd, allebei bekende voorbeelden van producten van geweven stof, volledig anders aan dan uw T-shirt of joggingbroek.

Een veel voorkomende misvatting is dat de manier waarop van garens een stof gemaakt wordt, afhankelijk zou zijn van de samenstelling van het garen. Dit staat echter volledig los van elkaar. Zowel een spijkerbroek als een T-shirt zijn gemaakt van katoenen garens, terwijl de spijkerbroek geweven is maar het T-shirt gebreid.

Dit is, in vogelvlucht, de kern van hoe uw kleding is opgebouwd.

Misschien leuk om mee te nemen als u de volgende keer weer eens shopt?

Veel shopplezier en tot de volgende keer!

Linda Truijens

www.lindastijl.com